ʻO ka hālāwai kūkā me Karen Kerrigan, pelekikena a me Luna Nui,ʻo SBE Council (Part I of II)
ʻO Karen Kerrigan ka pelekikena a me ke alakaʻi o ka 'Ahahui Pāʻoihana a me Kālehua Kūkākūkā (SBE Council) a he mea kōkua nuiʻole ia no nā mea liʻiliʻiʻoihana. I kēia manawa, ua komoʻo ia ma ka papahana White House i ka Pāhana Trans-Pacific (TPP) i mālamaʻia ma DC Nov. 18. Uaʻike wau a mahalo nui iā Karen no nā makahiki he nui a he kahaha wau i konaʻikeʻana i ka manawa a me ka ikaika e hana ai i nā mea a pau āna i hana ai. nui kona nani (e nānā i kona bio).
Ua mahaloʻia au i ka manawa i laweʻo ia i ka manawa mai kāna manawa hana paʻa e kamaʻilio pū me aʻu e pili ana i ka TPP, pehea e pōmaikaʻi ai nā mea kūʻai pāʻoihana a me ka manawa e lilo ai kaʻaelike. Eia kahi māhele o kā mākou ninaninau - kahi o kahi kūkākūkāʻelua.
Laurel Delaney: He aha ka mea a TPP e hana ai no nā meaʻoihanaʻoihana liʻiliʻi?
Karen Kerrigan : Hoʻolālāʻo TPP i nā wahi kūʻai hou no nā poʻe mea pāʻoihana a me nā mea kālepa oʻAmelika e noho nei ma nā aupuni'ē aʻe he 11 i pili i kaʻaelike. ʻO kēia mau'āina - Australia, Brunei Darussalam, Kanada, Chile, Japan, Malaki, Mekiko, New Zealand, Peru, Singapore a me Vietnam - he 40 pakeneka o ka GDP ākea a me nā hui o nā lāhui i ulu a me nā lāhui e ulu ana. ʻO ka papahana kalepa nui loa aʻoi loa aku ka manawa i kūkākūkāʻia. ʻO nāʻaelike e pili ana i kā lākouʻano e hoʻoneʻe i nā mea āpau i nā kālepa, aʻo ka Polokalame TPP e hoʻokō i ia mea aʻoi aku. Eia kekahi laʻana,ʻo ka TPP ka'olikeʻoihana mua loa e koi nui ana i nā aupuni e hele ana e hāʻawi i ke kōkua hanaʻikepili a me nā puka pūnaewele i nā mea kūʻai pāʻoihana e kōkua iā lākou e hoʻokele i nā mākaʻi TPP.
ʻO nā kumukūʻai elima i hōʻikeʻia, ma koʻu manaʻo,ʻo:
1 . ʻO ka ho'ēmi a me ka hōʻokiʻiaʻana o nā tutela he 18,000 e hoʻonohoʻia nei ma nā hoʻoukaʻana oʻAmelika. Hōʻaia kēia i ka hoʻopau palena kālā ma nā mea i hanaʻia. Eia kekahi laʻana, he mau'enela kaʻa a me nā'āpana i kēia manawa a hiki i ka 70 pakelika kālā, a me nā lako hana paʻa he 60%.
Hiki ke hoʻohālikelikeʻia nā kumukūʻai o ka beer i hoʻoliloʻia e nā US no nā lilo i loaʻa he 47 pakeneka ma kekahi mau'āina TPP. ʻO kēia mau uku - a me nāʻauhau - he pale nui ia i ka loaʻaʻana o ka mākeke. Eia hou, 'aʻole hoʻokomo ka US i nā kumukūʻaiʻokoʻa ma luna o nā ukana i lawe mai iʻaneʻi, no laila, hiki i ka TPP ke hoʻokūkū i ka papa hana hoʻokūkū no nāʻoihana pāʻoihanaʻAmelika. ʻOiaiʻo nā'āina TPP he hui "ʻo kaʻoihana kūʻaiʻoi akuʻoi aku o ka waiwai a me ka lawelaweʻoihana oʻAmelika Hui PūʻIa," e like me ke keʻena o United States Trade Representative (USTR), ka palena o ka uku a me ka hōʻokiʻia he uku nui nui no nāʻoihana oʻAmelika.
2. E ho'ēmi i ka hoʻoponopono koʻikoʻi. Hoʻoponopono ka hoʻoponopono ma waena o nā aupuni TPP e kōkua i ka palekana i nā pilikia a me nā koina no ka hanaʻana i nāʻoihanaʻoihana no nāʻoihana liʻiliʻi. Hoʻololi ka loiloi i ka lawelawe a me ka hoʻomaikaʻiʻana i kaʻoihana kālepa e kōkua i nāʻoihana liʻiliʻi e kiʻi aku i kā lākou mau waiwai a me nā lawelawe i ke kālepa - a iʻole kā lākou mau mea kūʻai aku -ʻoi aku ka wikiwiki,ʻo ia hoʻi ka hoʻemiʻana i nā kumukūʻai, ka wikiwiki wikiwiki,
3. ka palekana intellectual property (IP). Pono nā'āina TPP e hoʻoikaika a hoʻokō i nāʻoihana IP e hoʻomāmā ai i nāʻoihana liʻiliʻi e kākau i kā lākou mau inoa inoa, nā patent, kuleana kope, nā mea hūnā waiwai a me nāʻano IP'ē aʻe.
ʻO ka mea nui aku, pono nā pūnaewele hoʻokūkū ikaika i nā'āina TPP. No nā pāʻoihanaʻuʻuku,ʻo kaʻaihue IP a me nā koina e pili ana i ka paleʻana i ka IP he mea nui a pale ia no ke heleʻana i ka honua holoʻokoʻa. ʻO ka hoʻoikaikaʻana i ka IP a me ka hoʻolualuʻana i nā paepae he mea kōkua ia no nāʻano o nāʻoihana liʻiliʻi a pau i kāohiʻia no ka makaʻu i kaʻaihue a iʻole ka hewa.
4. Ka Hoʻonui Hana Hana Hoʻonaʻauao. ʻO kaʻaelike e pili ana i nā mea e pili ana i ka e-commerce a me nā mea pale, e hoʻonui loa i ka manawa kūpono no nāʻoihana liʻiliʻi e hana i nāʻoihana ma kēia mau'āina. Hoʻolālā ka TPP i nā kulekele Internet, aʻaʻole hiki i nā'āina keʻaʻa i nā pūnaewele o nā hui e hiki ke hoʻokūkū me kā lākou mauʻoihana'āina. ʻAʻole hiki i nā aupuni TPP ke koi i nā hui e kūkulu i nā kikowaenaʻikepili e like me keʻano no ka hanaʻana i nāʻoihana ma kēia mau'āina, a keʻae nei kaʻaelike i nā hana maʻamau ma ka e-laweʻana - no ka mea, ma nā pūnaewele polokalamu a me nā huahana'ē aʻe.
E hoʻemi i kēia mau mea i ka uku no ka hanaʻana i kaʻoihana, e hoʻonui i ka loaʻaʻana i nā kūʻai a hāʻawi i nāʻoihana liʻiliʻi e hoʻohana i nā kahuahana e kūʻai aku i nā ukana a me nā lawelawe.
Kākoʻo Pāʻoihana Pipi.
Pono nā aupuni TPP e kūkulu i nā pūnaewele i hoʻolakoʻia no ka kōkuaʻana i nāʻoihana liʻiliʻi e hoʻomaopopo i kaʻaelike e pili ana i ka komoʻana i kā lākou mau mākeke. Wahi a ka USTR e pili ana kēia mau pūnaewele pūnaewele i "ka 'ikepili hikiwawe o kaʻike e pili ana i ka TPP a me nā ala liʻiliʻi e hiki ai i nā kamaliʻi liʻiliʻi ke hoʻohana i ia mea, me ka ho'ākākaʻana i nā mea o TPP e pili ana i nā mea liʻiliʻi liʻiliʻi a me nāʻano nui; nā rula a me nā kaʻina hana e pili ana i nā kuleana kuleana o ka pono; nā kānāwai hoʻolālāʻokoʻa; nā kaʻina hana hoʻomalu o kaʻoihana nā kānāwai hoʻolālā; a me nāʻikeʻauhau. "ʻO ke komoʻana i kaʻike a me ke kākoʻo loea ke mālama i ka manawa a me nā kumukūʻai no nā mea kālepa. Pono kēia mau mea pono e lilo i "hoalohaloha" a hiki ke lilo i lawelawe kūpono i nāʻoihana liʻiliʻi hou i kaʻoihana o ke ao holoʻokoʻa, a iʻole nā mea e nīnau ana e pili ana i ka hanaʻana i nāʻoihana ma nā mākeke TPP.
LD: I ka manawa hea e hoʻokomoʻia ai ka TPP?
KK: Pau ke kauʻana i ka hoʻokomoʻana i ke kānāwai i loko o ka Hale a me ka Senate, a ke'āpono nā'āina'ē i kaʻaelike ma o nā pae pili kānāwai. I ka manawa i hoʻolaha aku ai ka HuiʻAmelika Hui Pūʻia i kekahi palapala hoʻohui no ka TPP (ʻaʻohe manawa kūpono no kēia hana), ua hoʻoholoʻia ka palena manawa me nā lā palena.
ʻO kēia ka mea a mākou iʻike ai a hiki i kēia manawa: Ua hoʻolaha aku ka Pelekikena Baraka i ka'aha'ōlelo ma ka mahinaʻo Nowemapa. Ua manaʻoʻo ia e kau inoa i ka TPP. Ua hoʻokumuʻia e kahi Pelekikena i ka lā no ka hoʻolālāʻana i ka TPP i ka mahinaʻo 2016. Inā a i ka manawa e waiho ai ka Hale a me ka Senate i nā kānāwai ma luna o ka peresidena o ka Peresidena, hiki i ka lā koho no nā koho ke hoʻomaka i 45 mau lā ma hope o ka Hoʻokuʻuʻia ka pepa. E koho balota ke Kōmike Hui a me nā Kumu Lilo ma mua o ka lā 45, a he 15 mau lā e koho ai i ka bila. Ke hoʻoholo nei ke kānāwai i ka 'Aha Senate kahi i 15 mau lā e koho ai ka pā kālā i ka bila, a hala kekahi 15 mau lā no ka piha pono o ka Senate.
Eʻike auaneʻi kākou i keʻano o ka hoʻopiʻiʻana i nā pono politika i loko o ka hihia. Ua paʻa loa ka Hale Palekana no ka hoʻoneʻeʻana i ka TPP i ka makahiki hope o ka Pelekikena i ke keʻena. Eia kekahi mau meaʻoluʻolu i hala koke aku nei wau ma o kā kā Dr. Sheng Lu, Keʻena Hana a me nā Apparel Studies, Ke Kulanui o Delaware: "[mai ka makahiki 1985 US-Israel Free Trade Agreement,] ke kaukeli kauwela ma waena o ka hoʻokomoʻana a me ka hoʻokōʻana i kahiʻoihana kūʻaiʻole ʻaelike (FTA) ma United States he 25.5 mahina (ʻoi aʻe ma 2 mau makahiki). Eia naʻe, mai ka 2006, ua hoʻonuiʻia ka piʻiʻana o ka manawa i 48.8 mahina (ma kahi o 4 mau makahiki). "(Source)
ʻO Karen Kerrigan ka pelekikena a me ke poʻokela o ka 'Ahahui Pāʻoihana & Pākomo Kuleana (SBE Council). ʻO kēia ka hopena hope loa o kahi hālāwai ninaninau ma kahi kahi e kamaʻilio ai e pili ana i kahi moʻolelo hoʻopuka waiwai liʻiliʻi a me nāʻano'ē aʻe e hoʻonui aiʻo TPP i kaʻoihana no nā mea kūʻai. Inā he houʻoe i ka TPP, hiki iāʻoe ke hoʻomaʻamaʻa iāʻoe iho me kaʻaelike maʻaneʻi.
Laurel Delaney: E hiki anei iāʻoe ke hāʻawi i kekahi hiʻohiʻona pono'ī o kahi mea waiwai liʻiliʻi e kali nei me ka manaʻo e hele i kahi TPP no ka mea he hopena nui ka hopena o kāna hui honua?
Karen Kerrigan: E like me ia i hōʻikeʻia i loko o kahi'āpana i hala koke iho nei,ʻo nā mea hana likeʻuʻuku e like me Cobalt Enterprise (i hoʻomakaʻia ma ke kaʻa kaʻa) ma ka moku'āinaʻo Wakinekona e kali nei i kaʻaelike TPP. E ho'ēmi i nā pale a me ka laweʻana i kahi hana. ʻO nā kamaliʻi e hana nei i kaʻoihana kūʻai honua ma keʻano he mahele o ka pūnaewele hoʻolako, e like me Cobalt, eʻike i ka nui o ka pono no ka uluʻana o kā lākou mauʻoihana. Keʻike nei nāʻoihana liʻiliʻi i kaʻoihanaʻai a me nāʻoihana i ka waiwai nui o ka waiwai,ʻaʻole wale no ka mea e ukuʻia nei nā kumukūʻai o kēia wā e pili ana i kā lākou mauʻoihana (a inā koke koke lākou i kaʻauhau), akā,ʻo ka uluʻana o ka pipi, ka mea hānai a me ka pua pua. Hoʻolālāʻia kaʻoihana mahiʻai e nāʻoihanaʻoihana. Nā meaʻai kūikawā kūikawā - hou aku i nāʻoihanaʻoihana kālepa ka nui loa - e nānā i nā waiwai nui,ʻoiai e like me keʻano o nā lawelawe kuhi kūʻai maʻamau i nā lawelawe e-commerce, eʻae i nā pūnaewele e noho i nā'āina TPP. Heʻoiaʻiʻo, heʻoiaʻiʻo kēia no nā kamaliʻi liʻiliʻi e loaʻa ana kahi e-keleina.
LD: E hoʻopili wale pahaʻo TPP i nā huahana huahana a iʻole eʻoi aku ka hoʻouluʻana i nāʻoihanaʻoihana ?
KK: ʻAe, e hoʻokuʻuʻia ka laikini ma kēia wahi. ʻAʻole hiki i kekahi'āina TPP ke hāʻawi i nā palena kaulike, koi i nā hui kūikawā kūikawā a iʻole nā hui likeʻole a me kahi kūloko (hoʻonohonohoʻana i nā keʻena ma nā'āina TPP.) I loko o nā lawelawe lawelawe kālā, no ka mea,ʻaʻole pono e hoʻokumu nāʻoihana i nā hana'āina. Hiki i nā'eneke kālā kālā'ē ke hāʻawi i nā lawelawe hou a me nā lawelawe hou inā loaʻa nāʻahahui i ka hana.
LD: Pehea e palekana ai kaʻike i lalo o ka TPP?
KK: Ma kekahi mau'āina TPP, he mea paʻakikī a paʻakikī kēia e hoʻopaʻa inoa i ka IP a mālama pono iā ia. Eia hou,ʻo ka hoʻokōʻana i ka paleʻana i ka IP me ka ikaika a iʻole i laweʻia e like me nā mea'ē aʻe. ʻIke i keʻano, nui nā pāʻoihana liʻiliʻi e hopohopo ana i kaʻoihanaʻoihana ma waho no ka lawaiʻa IP a me nā kumukūʻai nui e mālama ai i ka IP. Pono nā'āina TPP a pau i mea e maʻalahi ai ka papa inoa inoa no nā palapala hōʻailona, nā mea hoʻomalu, nā kuleana kope a me nā mea huna, me nā palekana e pili ana i kaʻaihueʻana o ka cyber. Ua hoʻokumu nui nā aupuni TPP i ka hoʻokō. ʻO kēia me nā kaʻina hana kūloko a me nā hoʻopaʻi ikaika aku - me nā hewa - no nā hewa.
LD:ʻO nā māhele o ka TPP e manaʻo e hoʻolako i kaʻike loea i nā mea liʻiliʻiʻoihana e hiki ai iā lākou ke hana maʻamau i kā lākou mākeke. Pehea e hemo ai kēia pan?
KK: Ke manaʻo nei wau eʻoi aku ana kēia mau mea ma mua o nā mea'ē aʻe ma mua. I ka manawa e hoʻokumuʻia ai nā pae pūnaewele a me nā lako kikowaena o ka'āina, e puka mai nā hana maikaʻi loa e kōkua i ka mālamaʻana i nā lāhui TPP i kā lākou hana waiwai pāʻoihana. ʻO ka mea nui'ē aʻe ka mea e koiʻia no ka loiloi pinepine no ka hana a ka TPP no nāʻoihana liʻiliʻi. E hoʻolālāʻia kekahi kōmike kūikawā paha i hoʻonohoʻia ma keʻano he papahana TPP nona ka hana e loaʻa i nā manaʻo a me nā manaʻo mai ka'ōiwi kaiāulu e hoʻonui i ka hana a kaʻaelike eʻoi aku ka maikaʻi, ae hoʻoikaika i ka hoʻokumuʻana o kēlā me kēia'āina i ke kōkuaʻana i nā kālepa e komo i kā lākou mau kālepa.
LD: Ma mua o nā meaʻoihanaʻoihana, he aha nā hana (e like me nāʻoihana, nāʻoihana loea, nā kālepa, nā mea lawelawe o kaʻoihana halihali) e kū no ka pōmaikaʻi i ka nui loa mai ke kaʻina o TPP?
KK: Loaʻa nā hui lehulehu o nāʻoihana ma nā hanana lehulehuʻole e loaʻa mai ka TPP. No nā māhele i hoʻopaʻa ponoʻia ma waho o kēia mau mākei ma muli o ke kaʻina kiʻekiʻe, a he nui loa (18,000 ma nā mea a pau), ua wehe kaʻaha i ka puka i ke komoʻana i ka mākau a me ka ulu. Eia kekahi laʻana, he $ 58 biliona ka nui o nā meaʻai a me nāʻoihana US i nā'āina TPP. Eia hou, hoʻolālā hoʻolimalima a me ka ho'ēmiʻana he mea nui loa ia i nā mea meaʻai a me nā mea mahiʻai e hoʻouka aku nei i kēia manawa. ʻO Kepani , e like me ka laʻanaʻana, e kau i nā kumukūʻai ma kahi o 11.9 pakeneka ma nā'āpana hou a me ka maloʻo o nā mea hānai, a laila e hoʻopau loaʻia kēia. Mai kaʻai i keʻano, nā leka ulaula i ka loea, ke kālepaʻana i ka beer, ka hanaʻana i ka polokalamu - ponoʻole nā hana hana.
LD: Ma hea kahi e loaʻa ai i nā mea kūʻai pāʻoihana hou aku ma mua o TPP?
KK: Ua hoʻomohala ka USTR i kahi kūlanaʻikepili kūpono ma TPP. ʻOiai e hiki iāʻoe ke heluhelu i ka palapala a pau o ka TPP ma ke kele pūnaewele, e hāʻawi ana ka USTR i nā hōʻuluʻulu o kēlā me kēia māhele (me nā pono no kaʻoihana liʻiliʻi, a me ka Mokuna 24,ʻo ka Puke Pipi Small.)
Hiki i nā mea kālepa a me nā meaʻoihana liʻiliʻi ke kahakaʻina pūnaewele o ka pūnaewele Pākīpika a me ke Kuleana Kaiāulu a iʻole e kākau inoa no ko mākou e-nūpepa e hoʻolako hou i nā hōʻike hou no ka holomua o TPP, a me nā hanana hou a me nāʻike e pili ana i nā manawa kūpono no nāʻoihana liʻiliʻi.